Our Story

บ้านที่มีชื่ออยู่ในบันทึกของเมือง

ก่อนจะเป็นร้านกาแฟ บ้านหลังนี้ตั้งอยู่บนที่ของบ้าน “ปลัดขาว” หรือ ขุนเกษมธนสาร ชื่อของท่านยังอยู่ในหน้าประวัติศาลจังหวัดตะกั่วป่า และในราชกิจจานุเบกษา

เราไล่อ่านหลักฐานทีละชิ้น แล้วเล่าเท่าที่เอกสารยืนยันได้ ส่วนไหนมาจากความทรงจำ ไม่ใช่กระดาษ เราบอกไว้ตรงนั้นเลย

เรื่องของบ้านหลังนี้ในคลิปสั้น · เล่นแบบปิดเสียงไว้ก่อน แตะ “เปิดเสียง” เพื่อฟังเสียงเล่า
หลักฐานศาลจังหวัดตะกั่วป่า

ทางไปศาลยุคแรก ผ่านริมบ้านปลัดขาว

หน้าประวัติของศาลจังหวัดตะกั่วป่าเล่าว่า ศาลยุคแรกตั้งอยู่หลังวัดใหม่กำแพง (วัดเสนานุชรังสรรค์) และเวลาบอกทางไปศาล ก็ใช้บ้านหลังนี้เป็นจุดสังเกต

ในบันทึกทางการ บ้านหลังนี้จึงเป็นเหมือนหมุดบอกทางของคนเมืองตะกั่วป่า

อ่านหน้าประวัติศาลจังหวัดตะกั่วป่า ↗
ข้อความจากหน้าประวัติศาล

การเดินทางมีถนนสายที่ตั้งต้นจากถนนวัดลุ่ม (วัดคีรีเขต) ผ่านริมบ้านปลัดขาวหรือขุนเกษม (ต่อมาเป็นที่ตั้งของบ้านนายศรีพรม) ทะลุออกถนนตลาดตะกั่วป่า-ย่านยาว

ข้อความยกมาตามต้นฉบับทุกตัวอักษร

หลักฐานราชกิจจานุเบกษา

ปลัดขาวคือใคร · สามชื่อ หนึ่งคน

  • ปลัดขาวชื่อในบันทึกศาล
  • ขาว ศุขเกษมชื่อจริง ตามตัวสะกดในราชกิจจาฯ
  • ขุนเกษมธนสารบรรดาศักดิ์ที่ได้รับ พ.ศ. 2466
สแกนราชกิจจานุเบกษา เล่ม 44 หน้า 3703 ประวัติรองอำมาตย์ตรี ขุนเกษมธนสาร (ขาว ศุขเกษม) / Scan of the Royal Thai Government Gazette vol. 44 p. 3703, biography of Khun Kasem Thanasan
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๔๔ หน้า ๓๗๐๓ วันที่ ๑๙ กุมภาพันธ์ ๒๔๗๐ (ตรงกับ ค.ศ. 1928) · เปิดต้นฉบับ PDF ↗

แตะแต่ละบรรทัด เพื่อดูว่าเขียนไว้ตรงไหนในเอกสาร

ท่านบวชที่วัดใหม่กำแพง และศาลยุคแรกก็ตั้งอยู่หลังวัดใหม่กำแพง สองหลักฐาน วัดเดียวกัน · ราชกิจจาฯ ใช้ปฏิทินเก่าที่ขึ้นปีใหม่วันที่ 1 เมษายน เดือนธันวาคม ๒๔๗๐ จึงมาก่อนฉบับกุมภาพันธ์ ๒๔๗๐

คำบอกเจ้าของบ้านรั้วหน้าบ้าน

ตัวอักษรบนรั้ว “สุขเกษม 2498”

พ.ศ. 2498 คือ 28 ปีหลังขุนเกษมถึงแก่กรรม เราจึงไม่บอกว่าท่านเป็นผู้สร้างเรือนไม้หลังนี้ และเราไม่รู้แน่ชัดว่าเรือนสร้างเมื่อไร สิ่งที่บอกได้จากบันทึกของศาลและคำบอกของเจ้าของบ้าน คือที่ตรงนี้คือที่ของบ้านปลัดขาว

ราชกิจจาฯศุขเกษม รั้วบ้านสุขเกษม

นามสกุลในสองที่สะกดต่างกัน ต่างกันแค่ตัวสะกด · ตัวอักษรบนรั้วจริงเลือนจนถ่ายรูปไม่ชัด ภาพนี้จึงเป็นลายเส้นวาดใหม่ตามที่เจ้าของบ้านอ่านได้ ไม่ใช่ภาพถ่าย

ภาพลายเส้นรั้วหน้าบ้าน ป้ายเขียนว่า สุขเกษม 2498 / Line drawing of the front fence, sign reading Sukkasem 2498 สุขเกษม 2498
ภาพลายเส้น ไม่ใช่ภาพถ่าย · ตัวอักษรตามที่เจ้าของบ้านอ่านได้
เรื่องเล่าจากเจ้าของบ้านและคนในตลาดเก่า

บ้านหลังนี้ผ่านมือใครมาบ้าง

  1. ปลัดขาว · ขุนเกษมชื่อที่อยู่ในบันทึกของศาลมีเอกสาร
  2. นายศรีพรมคนในตลาดเก่ารู้จักกันดี · บริจาคที่ดินให้โรงเรียนบ้านศรีชื่ออยู่ในบันทึกศาล · เรื่องบริจาคจากความทรงจำ
  3. ป้าเสริมคนในตลาดรู้จักกันดีจากความทรงจำ
  4. ทายาทของป้าเสริมจากนั้นบ้านถูกปล่อยว่าง ไม่มีใครดูแลอยู่นานจากความทรงจำ
  5. 24 ส.ค. 2566เจ้าของปัจจุบันรับช่วงบ้าน แล้วเริ่มซ่อมเจ้าของบ้าน

ลำดับเจ้าของบ้านเล่าตามความทรงจำของเจ้าของบ้านและคนในตลาด นอกจากชื่อที่อยู่ในบันทึกศาลแล้ว เรายังไม่เจอเอกสารยืนยัน

ภาพจากเจ้าของบ้าน2566 ถึงวันนี้

จากบ้านร้าง สู่บ้านที่เปิดประตูอีกครั้ง

บ้านหลังซ่อมเสร็จ ผนังไม้สีส้มอ่อน สนามหญ้าและทางกรวด / The house after repair, with lawn and gravel drive
บ้านไม้ก่อนซ่อม ผนังสีแดงเข้ม หลังคาสังกะสี / The wooden house before repair, dark red walls and tin roof

ลากปุ่มกลางภาพ เพื่อเทียบบ้านหลังเดียวกัน ก่อนและหลังซ่อม

ตอนรับช่วงบ้าน บ้านถูกปล่อยว่างมานาน แผนแรกของเราคือซ่อมเป็นที่พักให้นักเดินทาง

แล้วแฟนขอไว้อย่างเดียว คือห้องนอนสีขาวแบบบิวท์อิน พอห้องนั้นเสร็จ เราก็เลยย้ายมาอยู่เอง และบ้านหลังนี้ก็กลายเป็นศิวรา คาเฟ่

  • ช่วงที่ 1ตอนรับช่วงบ้าน
  • บ้านไม้หลังเดิมก่อนซ่อม มีต้นไม้ขึ้นรก / The old house before repair
    ต้นไม้ขึ้นรก เงียบทั้งหลัง
  • ห้องไม้ด้านในที่ถูกทิ้งร้าง / An abandoned room inside
    ด้านในถูกทิ้งไว้อย่างนั้น
  • แมวนั่งบนบันไดไม้ในบ้านร้าง / A cat sitting on the wooden stairs
    เจ้าถิ่นที่อยู่ก่อนเรา
  • ทางเดินข้างบ้านไม้สีแดง / Side path along the red wooden house
    ด้านข้างของบ้าน
  • ชั้นล่างของบ้านเปิดโล่งระหว่างรื้อ / Ground floor opened up
    เริ่มเปิดชั้นล่าง
  • ช่วงที่ 2ซ่อมโครงสร้าง
  • ค้ำยันบ้านระหว่างซ่อมโครงสร้าง / The house propped up during structural repair
    ค้ำบ้านไว้ระหว่างซ่อมโครงสร้าง
  • โครงหลังคาด้านในระหว่างซ่อม / Roof frame during repair
    ใต้หลังคา
  • โครงหลังคาใหม่ขึ้นบนบ้าน / New roof frame going up
    โครงหลังคาใหม่
  • บ้านระหว่างก่อสร้างยามเย็น / The house under construction at dusk
    เย็นวันหนึ่งหน้างาน
  • งานผนังและฝ้าไม้ด้านในระหว่างซ่อม / Wooden walls and ceiling inside during repair
    งานไม้ด้านใน
  • ช่วงที่ 3ห้องนอนสีขาว
  • ห้องสีขาวระหว่างติดตั้ง / The white room being fitted
    ระหว่างติดตั้ง
  • ห้องนอนสีขาวบิวท์อินที่เสร็จแล้ว / The finished built-in white bedroom
    ห้องที่ทำให้แผนเปลี่ยน
  • ช่วงที่ 4วันนี้
  • หน้าบ้านไม้ที่ซ่อมเสร็จ / The repaired front of the house
    หน้าบ้านที่เสร็จแล้ว
  • บ้านไม้ยามเย็น แสงส้มบนผนัง / The house in evening light
    แสงเย็น
  • ไฟประดับหน้าบ้านตอนกลางคืน / String lights on the house at night
    เปิดไฟ
  • กาแฟเย็นของศิวรา คาเฟ่ / An iced coffee at Siwara Cafe
    แล้วก็กาแฟ

สิ่งที่เรายังไม่รู้

  • เรือนไม้หลังนี้สร้างปีไหน และเป็นไม้อะไร
  • ปลัดขาว นายศรีพรม และป้าเสริม เกี่ยวข้องกันอย่างไร หรือไม่
  • ภาพเก่าของบ้านก่อนปี 2566

ถ้าคุณรู้เรื่องไหน หรือมีภาพเก่า ทักมาเล่าให้เราฟังได้เลย เจออะไรเพิ่มเราจะอัปเดตหน้านี้

เอกสารเล่าได้ถึงตรงนี้ ที่เหลือเรากำลังเขียนต่อ ทีละแก้ว

แวะมานั่งพักในบ้านหลังนี้ได้ทุกวัน ยกเว้นวันจันทร์

แหล่งข้อมูลของเรื่องนี้
  1. ศาลจังหวัดตะกั่วป่า หน้าประวัติศาล · tkpc.coj.go.th (ข้อความในหลักฐานชิ้นที่ 1)
  2. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๔๔ หน้า ๓๗๐๓ วันที่ ๑๙ กุมภาพันธ์ ๒๔๗๐ · ต้นฉบับ PDF (หลักฐานชิ้นที่ 2)
  3. ตัวอักษรบนรั้ว ลำดับเจ้าของบ้าน และภาพระหว่างซ่อม: เจ้าของบ้านปัจจุบัน และความทรงจำของคนในตลาดเก่า (ช่วงที่ 3 ถึง 5)